Strona główna Facebook

Historia Stowarzyszenia Muzeów na Wolnym Powietrzu w Polsce

   

Muzea na wolnym powietrzu odgrywają w kulturze polskiej szczególną rolę. Rola ta została trafnie określona przez prof. Józefa Gajka: "Muzeum skansenowskie jest zawsze zbliżeniem, powiedziałbym modelem rzeczywistego obrazu życia, a więc modelem kompleksowym i dynamicznym, którego eksponaty osadzone są w środowisku podobnym do tego, w którym powstały i żyły". Uzupełniając tę wypowiedź należy dodać, ze muzea na wolnym powietrzu tworzą zespoły celowo powiązanych ze sobą zabytkowych obiektów, przeniesionych lub znajdujących się w miejscu, które odzwierciedla historię i kulturę regionu. 

 Muzeum na wolnym powietrzu określa się często w Polsce i krajach słowiańskich terminem "skansen". Termin ten pochodzi od pierwszej ekspozycji plenerowej utworzonej w 1891 r. przez Nordiska Musset w Sztokholmie. Ekspozycja ta powstała na szwedzkiej wyspie Djurgarden w miejscu dawnego szańca (po szwedzku - skansen). Jej twórcą był Artur Immanuel Hazelius (1833-1901).

 Najstarsze polskie muzea na wolnym powietrzu powstały: w 1906 r. we Wdzydzach, w 1919 r. w Nowogrodzie Łomżyńskim, w 1957 r. w Zubrzycy Górnej oraz w 1958 r. w Sanoku. Większość, została założona w latach 70. XX wieku. W tym bowiem czasie wyraźnie uzmysłowiono sobie, że urbanizacja wsi pociąga za sobą niszczenie zabytków kultury ludowej. Postanowiono więc chronić tę sferę dziedzictwa narodowego poprzez utworzenie odpowiednio dużej liczby muzeów typu skansenowskiego.

 Polskie skanseny, podobnie jak inne muzea integrują się poprzez stowarzyszenia. Dnia 6 marca 1998 r. odbyło się zebranie założycielskie, w którym uczestniczyło 40 osób reprezentujących muzea. Podjęto uchwałę o utworzeniu Stowarzyszenia Muzeów na Wolnym Powietrzu w Polsce. Na siedzibę Stowarzyszenia wybrano Muzeum Etnograficzne w Toruniu. Na zebraniu założycielskim uchwalono Statut, który stał się podstawą działania Stowarzyszenia. Inicjatorami spotkania byli: Jerzy Adamczewski, Jan Święch i Roman Tubaja. Oni też zostali wybrani do Komitetu Założycielskiego, którego przewodniczącym został Roman Tubaja. Zadaniem Komitetu było złożenie wniosku o rejestrację Stowarzyszenia do Sądu Wojewódzkiego oraz reprezentowanie Stowarzyszenia przed sądem.

Sąd Wojewódzki wpisał SMWPP do rejestru stowarzyszeń w dniu 26 maja 1998 r. (sygnatura: St. A 721). A 18 września 2001 r. Sąd Wojewódzki w Toruniu wpisał Stowarzyszenie do rejestru stowarzyszeń Krajowego Rejestru Sądowniczego pod numerem 0000044242.

W dniu 15 maja 1998 r. w Dziekanowicach w Muzeum Pierwszych Piastów na Lednicy odbyło się I Walne Zebranie członków Stowarzyszenia Muzeów na Wolnym Powietrzu w Polsce, na którym podjęto uchwałę o powołaniu Zarządu i Komisji Rewizyjnej na lata 1998 - 2002 w następującym składzie: Zarząd - dr Jerzy Adamczewski, mgr Maria Brylak-Załuska, mgr Teresa Lasowa, mgr Antoni Pelczyk, mgr Andrzej Szura, dr Jan Święch, mgr Roman Tubaja. Komisja Rewizyjna: doc. dr Jerzy Czajkowski, mgr Marek Krążałek, dr Tadeusz Sadkowski. W tym samym dniu odbyło się pierwsze po wyborach posiedzenie członków Zarządu Stowarzyszenia, na którym ukonstytuował się Zarząd.
 

Copyright 2012 SMWPP
Created by DoubleDot

strona główna | stowarzyszenie | członkowie | wydarzenia | konferencje | publikacje | galeria | kontakt | forum | ważne linki |